Na temat zaburzeń emocjonalnych – depresja i podobne.

Zaburzenia emocjonalne to obszerne pojęcie zawierające przeróżnego rodzaju zakłócenia postępowania, sposobu myślenia oraz nastroju człowieka.

Choroby, zaburzeniaUzależnienia

Zrozumienie uzależnienia

Rate this post

Uzależnienie polega na silnym pragnieniu czegoś, utracie kontroli nad jego użyciem i ciągłym zaangażowaniu się w nie, pomimo negatywnych konsekwencji. Uzależnienie zmienia mózg, najpierw niszcząc sposób, w jaki rejestruje przyjemność, a następnie wpływa na rozwijanie zainteresowań, a także na uczenie się i motywację. Chociaż przełamanie uzależnienia jest trudne, można to zrobić. Co to jest uzależnienie, jak je rozpoznać i leczyć? 

 

Co powoduje uzależnienie?

Słowo „uzależnienie” pochodzi od łacińskiego terminu „zniewolony przez” lub „związany”. Każdy, kto usiłował przezwyciężyć uzależnienie – lub próbował pomóc komuś innemu w tym – rozumie dlaczego. Jakie są nasze uzależnienia?

Uzależnienie wywiera długi i silny wpływ na mózg, który przejawia się na trzy różne sposoby: pragnienie przedmiotu uzależnienia, utrata kontroli nad jego używaniem i ciągłe zaangażowanie się w nie pomimo negatywnych konsekwencji.

Przez wiele lat eksperci wierzyli, że tylko alkohol i silne narkotyki mogą powodować uzależnienie. Technologia neuroobrazowania i nowsze badania wykazały jednak, że niektóre przyjemne czynności, takie jak hazard, zakupy i seks, mogą absorbować mózg. Od czego można się uzależnić?

Nowe spojrzenie na typowy problem

Nikt nie zaczyna nałogowo, ale wiele osób wpada w pułapkę. Rozważ najnowsze statystyki rządowe:

  • Prawie 23 miliony Amerykanów – prawie jeden na 10 – jest uzależnionych od alkoholu lub narkotyków.
  • Ponad dwie trzecie osób uzależnionych nadużywa alkoholu.
  • Trzy najważniejsze leki powodujące uzależnienie to marihuana, leki opioidowe (narkotyczne) środki przeciwbólowe i kokaina.

W latach 30. XX wieku, kiedy badacze po raz pierwszy zaczęli badać przyczyny uzależnień, wierzyli, że ludzie, którzy rozwinęli uzależnienia, byli w jakiś sposób moralnie wadliwi lub nie mieli siły woli. Pomyśleli, że przezwyciężenie uzależnienia wiązało się z karaniem złoczyńców lub, alternatywnie, zachęcaniem ich do zebrania woli złamania nawyku.

Od tego czasu konsensus naukowy się zmienił. Dziś uznajemy uzależnienie za przewlekłą chorobę, która zmienia zarówno strukturę mózgu, jak i funkcję. Tak jak choroba sercowo-naczyniowa uszkadza serce, a cukrzyca upośledza trzustkę, tak uzależnienie zmienia mózg. Dzieje się tak, gdy mózg przechodzi szereg zmian, zaczynając od rozpoznania przyjemności, a kończąc na dążeniu do zachowań kompulsywnych. Czy uzależnienie jest chorobą psychiczną?

Zasada przyjemności

Mózg rejestruje wszystkie przyjemności w ten sam sposób, niezależnie od tego, czy pochodzą one z narkotyku psychoaktywnego, nagrody pieniężnej, przyjemności seksualnej czy smacznego posiłku. W mózgu przyjemność ma wyraźną sygnaturę: następuje uwalnianie neuroprzekaźnika dopaminy w jądrze półleżącym, gromadzie komórek nerwowych leżących pod korą mózgową. Uwalnianie dopaminy w jądrze półleżącym jest tak konsekwentnie związane z przyjemnością, że neuronaukowcy określają ten region jako centrum przyjemności mózgu.

Wszystkie narkotyki, od nikotyny po heroinę, powodują szczególnie silny przypływ dopaminy w jądrze półleżącym. Prawdopodobieństwo, że stosowanie leku lub udział w nagradzającej aktywności doprowadzi do uzależnienia, jest bezpośrednio związane z szybkością, z jaką sprzyja uwalnianiu dopaminy, intensywnością tego uwalniania i niezawodnością tego uwalniania.



Książki o uzależnieniach – http://www.psychoskok.pl/aktualnosci/ksiazki-o-uzaleznieniach/

Nawet przyjmowanie tego samego leku różnymi metodami podawania może mieć wpływ na prawdopodobieństwo uzależnienia. Palenie lub wstrzykiwanie dożylne, w przeciwieństwie do na przykład połykania go w formie pigułki, generalnie generuje szybszy, silniejszy sygnał dopaminy i jest bardziej prawdopodobne, że doprowadzi do niewłaściwego użycia.

Układ nagrody mózgu

Leki uzależniające stanowią skrót do systemu nagradzania mózgu poprzez zalanie jądra obciążonego dopaminą. Hipokamp zapisuje wspomnienia o tym szybkim poczuciu satysfakcji, a ciało migdałowate wywołuje uwarunkowaną odpowiedź na pewne bodźce.

Proces uczenia

Naukowcy uważali kiedyś, że samo doświadczenie przyjemności wystarczyło, aby skłonić ludzi do dalszego poszukiwania uzależniającej substancji lub działania. Jednak nowsze badania sugerują, że sytuacja jest bardziej skomplikowana. Dopamina nie tylko przyczynia się do odczuwania przyjemności, ale także odgrywa rolę w uczeniu się i zapamiętywaniu – dwóch kluczowych elementach przejścia od lubienia czegoś do uzależnienia się od niego.

Zgodnie z obecną teorią na temat uzależnienia dopamina oddziałuje z innym neuroprzekaźnikiem, glutaminianem, aby przejąć mózgowy system uczenia się związanego z nagrodami. System ten odgrywa ważną rolę w podtrzymywaniu życia, ponieważ łączy działania niezbędne do przetrwania człowieka (takie jak jedzenie i seks) z przyjemnością i nagrodą.

Obwód nagrody w mózgu obejmuje obszary związane z motywacją i pamięcią, a także z przyjemnością. Substancje i zachowania uzależniające stymulują ten sam obwód, a następnie go przeciążają.

Powtarzające się narażenie na uzależniającą substancję lub zachowanie powoduje, że komórki nerwowe w jądrze półleżącym i korze przedczołowej (obszar mózgu zaangażowany w planowanie i wykonywanie zadań) komunikują się w sposób, który łączy coś lubiącego z pragnieniem, co z kolei prowadzi nas do chęci podążania za tym. Oznacza to, że proces ten motywuje nas do działania w celu poszukiwania źródła przyjemności.

Czy masz uzależnienie?

Ustalenie, czy masz uzależnienie, nie jest całkowicie proste. Przyznanie, że nie jest łatwe, głównie ze względu na piętno i wstyd związany z uzależnieniem. Ale uznanie problemu jest pierwszym krokiem w kierunku powrotu do zdrowia.

Odpowiedź „tak” na którekolwiek z poniższych trzech pytań sugeruje, że możesz mieć problem z uzależnieniem i powinieneś – przynajmniej – skonsultować się z lekarzem w celu dalszej oceny i wskazówek.

Czy używasz więcej substancji lub angażujesz się w zachowanie częściej niż w przeszłości?
Czy masz objawy odstawienia, gdy nie przyjmujesz substancji lub nie angażujesz się w zachowanie?
Czy kiedykolwiek skłamałeś komukolwiek na temat używania substancji lub zakresu swojego zachowania?

Rozwój tolerancji

Z czasem mózg dostosowuje się w sposób, który sprawia, że ​​poszukiwana substancja lub aktywność stają się mniej przyjemne. W naturze nagrody zwykle przychodzą tylko z czasem i wysiłkiem. Uzależniające leki i zachowania zapewniają skrót, zalewając mózg dopaminą i innymi neuroprzekaźnikami. Nasze mózgi nie mają łatwego sposobu na wytrzymanie ataku.

Na przykład uzależniające leki mogą uwalniać od 2 do 10 razy więcej dopaminy niż naturalne nagrody i robią to szybciej i bardziej niezawodnie. U osoby uzależnionej receptory mózgowe zostają przytłoczone. Mózg reaguje wytwarzając mniej dopaminy lub eliminując receptory dopaminy.

W wyniku tych adaptacji dopamina ma mniejszy wpływ na centrum nagrody mózgu. Ludzie, którzy rozwijają uzależnienie, zwykle stwierdzają, że z czasem pożądana substancja nie daje im już tyle przyjemności. Muszą wziąć więcej, aby uzyskać ten sam „wysoki” poziom dopaminy, ponieważ ich mózgi się przystosowały – efekt znany jako tolerancja.

Kompulsja przejmuje kontrolę

W tym momencie przymus przejmuje kontrolę. Przyjemność związana z uzależniającym lekiem lub zachowaniem zanika – a jednak pamięć o pożądanym efekcie i potrzebie jego odtworzenia (pragnienia) trwa. To tak, jakby normalny aparat motywacji już nie działał.

W grę wchodzi również wspomniany wcześniej proces uczenia się. Hipokamp i ciało migdałowate przechowują informacje o sygnałach środowiskowych związanych z pożądaną substancją, aby można ją było ponownie zlokalizować. Wspomnienia te pomagają stworzyć uwarunkowaną reakcję – intensywne pragnienie – za każdym razem, gdy osoba napotyka te sygnały środowiskowe.

Pożądanie przyczynia się nie tylko do uzależnienia, ale do nawrotu po ciężko zdobytej trzeźwości. Osoba uzależniona od heroiny może być zagrożona nawrotem, gdy zobaczy na przykład igłę, podczas gdy inna osoba może zacząć pić po spojrzeniu na butelkę whisky. Warunkowe uczenie się pomaga wyjaśnić, dlaczego ludzie, którzy rozwijają uzależnienie, ryzykują nawrót nawet po latach abstynencji.

Odzyskiwanie jest możliwe

Nie wystarczy „po prostu powiedzieć nie” – jak sugeruje hasło z lat 80. Zamiast tego możesz chronić siebie (i leczyć) przed uzależnieniem, mówiąc „tak” innym rzeczom. Pielęgnuj  zainteresowania, które nadają sens Twojemu życiu. Zrozum, że twoje problemy są zwykle przemijające i, co najważniejsze, przyznaj, że życie nie zawsze powinno być przyjemne.




Comment here